به خاطر یک لبخند

کسانی بلند بلند می خندیدند در قطار و من خشمگین از خنده ی مستانه شان زیر لب بد و بیراه می گفتم .دریافتم هر که می خندد یا آوازی می خواند و صدایی شادمانه از خود سر می دهد من نه خوشحال که خشمگین می شوم! اما اگر اشکی بچکد از گونه ی کسی یا اخمی بر چهره اش نشسته باشد همدردم و مهربان !
یاد تو افتادم مهربان. یاد اینکه هر جوانی در خیابان می خندید شادمان می شدی چرا که می پنداشتی شبیه بردیاست و هر دختری که می گذشت و به نظرت خوش می آمد به قربان و صدقه بر می آمدی که شبیه من است ! حالا سالیست که همه ی دختران و پسرانت در خیابان جان بر دست گرفته اند ساکت و آرام . هیچ کس مستانه نمی خندد اما همه ی پسران عین بردیا یند , همه ی دختران درست شبیه من! امسال کمتر از هر سال از نبودنت غبطه خوردم. مدام فکر مادران آنانی بودم که جان شیرین را به آسانی گذاشتند کف خیابان. و من به تو فکر می کردم که همه ی مادران مادرم بودند! و من به تو فکر می کردم که مادر همه شان بودی بی گمان. و من تاب آن که تو آن همه غم داشته باشی , نداشتم! و من طاقت آنکه تو داغ آن همه فرزند رابر سینه ی همیشه جوشانت بنهی , نداشتم , ندارم مهربان ترین!
من اینجا خارج از گود نشسته ام, کنار بردیا. هیچ خطری تهدیدم نمی کند. هوا سرد است اما در عوض دود ندارد. پدر و چندین نفر دیگر هم اگر بیایند اینجا , آشنای چندانی نمی ماند برایم در آن خاک. اما چیزی ورای این و آن مرا می کشاند به آنجا! چیزی که باعث می شود با هر روز دوری از آنجا ترس برم دارد که مبادا آن قدر دور بشوم و دور که دیگر هیچ ندانم چه می گذرد در آن هوا و خاک و آسمان و کوه! چیزی خیلی عمیق! عمیق تر از اینکه فاصله بتواند خدشه ای بر آن بیندازد!
سرچشمه ی همه ی شادی های من! خنده روی زیبا! دلم می خواهد تمام بردیا ها و کتایون های آن دیار بخندند فقط و فقط برای آنکه تو گمان کنی شبیه مایند و همچنان و جاودان , بخندی!
مادر من! وطنم!

کتایون
روز تلخ از اردی بهشت
دلفت

هر کسی از ظن خود شد یار نوروز

اینجا که ما هستیم شاید بهار نیاید. اگر هم بیاید بدان قدرتی نیست که در ایران می آید. اما بهار , بهار است. پاییز و زمستان و تابستان نیست که بشود از خیرش گذشت. سال می گردد. زمین تازه باید بشود.از سر سفره هامان سبزه باید بروید. خاله لیلا سمنو باید بپزد.
اینجا که ما هستیم از خاله لیلا دور است و از آفتابی که سبزه را برویاند , از کوچه های شهرمان و از سر پل ها و بازارها. پس دست و پا می زنیم. بلند می شویم و صفحه های فیس بوک را می گشاییم. یکی دست بر آورده به آسمان و می گوید مگر نه اینکه هر کجا باشم مال منی , به آفتابی که در سینه داری بگو بتابد بر سر سبزه های من.
دکمه ی لایک.
تاریخچه ی نوروز را در فیلم کوتاه نه چندان خوبی به اشتراک می گذاریم.
دکمه ی شیر.
بلند می خوانیم نرم نرمک می رسد اینک بهار. می گذاریم شاملو در گوشمان زمزمه کند "چون ابر به نوروز رخ لاله بشست , برخیز و به جام باده کن عزم درست" و گوش می سپاریم تا شجریان جانمان را برباید.
مو بر تن راست و دکمه ی لایک.
می رویم سراغ فرهاد و بوی عید را از مانیتور می شنویم. سیما بینا را وادار می کنیم هزاران بار دیگر هم در یوتیوب بخواند آی بیا که نوروزه.
هیجان نوروز و دکمه ی لایک.
نوروز شنبه است. پس درس و امتحان نداریم. خانواده ی فیس بوکیمان را خبر می کنیم. برنج می خریم و نگاهی به ذخیره ی سبزی خشک پلویی می اندازیم. روی صفحه ی پارازیت می نویسیم نوروزیت را اینترنتی چه طور می شود دید. می نویسیم عید است و آخر گل و یاران در انتظار...
خودمان هم دکمه ی لایک را می زنیم.
می نویسیم سال صبر و استقامت و تاکید می کنیم که بهار در راه است. به تقویم فارسی فیس بوکمان خیره می شویم. دوست داریم این هفته احساس معلقی انتهای اسفند را داشته باشیم. درس ها عقب می مانند. ثمین باغچه بان می شنویم و زیر لب زمزمه می کنیم نوروز تو راهه.
دکمه ی شیر.
جدل می کنیم بر سر حقیقت ماهی قرمز بر سر سفره هایمان. هیچ چیز را نمی خواهیم ازمان بگیرند. می نویسیم تاب نرم رقص ماهی در بلور آب.
دکمه ی ریفرش.
حاجی فیروز را سبز می کنیم , بعد پشیمان می شویم و دوباره قرمزش می کنیم. می گذاریم در خیالمان برقصد سر چراغ قرمز به سمت خانه ی مادربزرگ.
کامنت می گذاریم برای عکس حاجی قرمز که سالی یک روز است.
نوروز جهانی شده. توی تقویم برای همه می نویسند شروع بهار. لینکش را همه مان با غرور می گذاریم. یاد هم نوروزی هایمان می افتیم.به جای مرغ سحر, عالیم قاسیمف می خواند, صدای بهار آمده است و تار وجود می نوازد با صدایش.
دکمه ی لایک را که می زنیم هنوز صدای بهار می آید.

خانه را باید بتکانیم. غبار می روبیم از خانه همچنان که از راه دور وطن.
بهار می آید.
و ما با تمام چهارصد و اندی دوست فیس بوکمان , سر یک سفره نشسته ایم..

کتایون
بیست و پنجم اسفند ماه هشتاد و هشت
دلفت

تاب نرم رقص ماهی

سواد من به آنجا نمی رسد که چرا و چگونه چیزی و موجودی خودش را بر سر سفره ی هفت سین نشانده. یا اینکه کی شین ها سین شده اند و شراب ها سرکه.فقط از یک چیز مطمئنم. از اینکه بیست و شش سال است پای یک سفره ی رنگین می نشینم به شادی شروع سالی رقم خورده به یمن آفتاب. تخم مرغ ها را رنگین می کنم که باروری را به تماشا بنشینم در آنها و هنوز سال هاست دل بسته ام به اینکه لحظه ی تحویل سال تخم مرغ تکانی بخورد کوچک جلوی آینه , یا که ماهی های کوچک تکانی بدهند به دمشان. و بعد که کلامی نه از زبان من را خواند صدای مردی-که صدایش هنوز قلبم را می لرزاند- آن شیپور بنوازد و من روی گرد سفره نشستگان را که هر سال بیش و بیشتر می شوند ببوسم و انگشتی در سمنو کنم تا کامم شیرین شود برای تمام سال. بعد بدوم به سمت مخفیگاه هدایا و هیجانات که فرو کشید خیره شوم به تنگ آب. حیات ماهی قرمز کوچک را هر که از هر جا می خواهد گو بر سر سفره ی من نهاده باشد. دلم می خواهد اگر روزی فرزندی داشتم و برایش سیاوش کسرایی می خواندم وقتی رسید به "تاب نرم رقص ماهی در بلور آب", یاد سفره ای بیفتد جاویدان هر سال و به او بسپارم مواظب ماهی کوچک باشد که با سهراب می رویم درکه و می سپاریمش به رودخانه...

کتایون

به یاد آر

یادم نیست چه کسانی در زندانند و چه کسانی بیرون. یادم نمی آید...هر چه به مغزم فشار می آورم فایده ای ندارد. نام ها گم شده اند. گاهی خبری می خوانم که کسی سخنی گفته و راهی یا مجله ای گشوده و با حیرت خیره به مانیتور می شوم که مگر در زندان نیست؟ حتما ایران را ترک کرده... اروپاست یا آمریکا یا کانادا؟ نکند حبس خانگی باشد ...
یادم نمی آید خودم در زندانم یا بیرون...


کتایون

ما همه با هم هستیم

من هر روز در بند می شوم.
ضربه ای سهمگین می خورد هر روز صورتم از یک دست پلید.
درد دارم.
شاه سیاه شطرنج خیالی خوش دارد که بایستد با چند سرباز سپاهش تنها بر آن عرصه ی بی مقدار سیاه و سفید و هیچ نمی داند که بر گرد آن, گستره ی بی وسعتی از دشت است.
و دشت سبز است.
و هیچ نمی داند که بر گردش دامنه ی بی انتهایی از کوه است.
و کوه سخت است!
و جوشانی زمینش از رود ی است که سخت شور است.
اشک است!
قفسی ساخته در کنجی و به گمانش دربند کرده زیباترین فرزندان آفتاب را
اما نمی داند خورشید از دل ما می جوشد که گرم است.
بندت بند نمی شود تاریک!
ظلمت رنگ نمی شود ظالم
قفست جدا نمی کند سلاخ!
... ما همه با هم هستیم


کتایون

تولدت مبارک

بالا بلند!

آسمان رنگ تو است!

زمین پا جای پایت می گذارد!
زلالی!
پاکی!
درستی!
حقی!
بزرگی!
کوهی!
گرمی!
دشتی!
آبی!
نوری!
رنگی!
تمام جهان منی!
پدری...

به بهانه ی سیزدهم بهمن

کتایون

من اما...

مادرم تاریخ خوانده بود . پدرم شهر می سازد. خانه ام اما در جاییست که تاریخی ندارد و شکلی نیست که من به سال ها پرورانده ام در سر از شکل و خیال شهر. برادرم مسحور پرواز پروانه ای شده است که در دوردست پر می زند و روز و شب پر می زند عین پروانه ,که به نظم در آورد آشفتگی های زمان را.من اما نمی دانم چه می خواهم. نشسته ام نوری می گذارم روی سر رهرویی در فضایی که موجودیتی ندارد و شک ندارم که رهرو از آنجا هرگز نخواهد گذشت.جعبه ی اتصالم به جهان را وصل کرده ام به یک بلندگو و یکی بلند بلند دارد می خواند. سازم را گذاشته ام کنار کتابی به سعی سایه و از میانشان پی خورشید می گردم. اتصالم به شبکه ی جهانی را دزدیده ام از همسایه ام که دیرینگی اتصالش به جهان نه مثل من, به تولد مسیح بر می گردد. سال من را خورشید می گرداند اما.و من ,از میان سایه و سازم ,پی چیزی می گردم.

کتایون
دلفت