اركيده

هر كس كه زنگ مى زد و مى پرسيد چه مى خواهى براى خانه ات، مى گفتم : گل! تراس همسايه ها را ديده بودم و حسابى وسوسه شده بودم! اول فكر كردم روى هر گل اسم آورنده را به نحوى بگذارم و بشود حضور سبزش در خانه ام. بعد پشيمان شدم. از شلختگى ام و در نتيجه اش خشك شدن گل ها مى ترسيدم. سابقه ام هم خوب نبود. چند بارى در هلند-كه اگر انسان هم كمى بيرون بايستد ممكن است زير پايش كه هيچ، روى سرش هم علف سبز شود- گلدان هاى كوچكى خريده بودم و بعد از چندى مبدل شده بودند به مامن تخم مگس! به او نگفته بودم گل بياورد. در زد و با يك گلدان اركيده در دست آمد كه بلندى شاخه اش از سرش گذشته بود! گلدان را گذاشتم ميان گلدان هاى ديگرم و از همان لحظه عروس خانه شد! از نگرانى ام هم نگفته بودم ولى گفت : گل هايش كه ريخت غصه نخور. يك ماه بيشتر عمر گل اش نيست! 

گل هاى اركيده چند روز پيش ريختند. سه ماهى و بيش عمر كردند. رفته بود پيش چندين گل فروش و چندين و چند ويدئو ديده بود كه چه بايد كرد كه سال بعد گل بدهد. جوابشان عموما ناعادلانه بود: الان هم خيلى عمر كرده، شاخه هايش را ببريد و كوتاه كنيد. چند روزى طفره رفتم. مثل وقتى كه من بايدعمل كوچكى مى كردم و مادر طفره مى رفت. مى دانستم كارى است كه بايد كرد اما دستم نمى رفت. آن قدر طفره رفتم تا خودش دست به كار شد. دلش نيامد ساقه اش را خيلى كوتاه كند. قيچى را كه زد دردى در معده ام پيچيد. بلند گفتم آخ! گفت گل مى دهد. نشستيم كنار گل. نوازشش كرديم و از گل قول گرفتيم كه سال ديگر برايمان گل بدهد. فقط من يادم رفت به او بگويم كه براى حضورش در روح و جان خانه ام، نيازى به روييدن هيچ گلى نيست! 

كتايون

٨ بهمن ٩٣

تهران

براى مينا، ميترا و همه ى دل تنگى ها

چند وقت پيش دنبال كپى مدرك ليسانسم كه نمى دانم كجاست مى گشتم و دست به دامن تمام هارد ديسك ها و ايميل ها شده بودم كه ذهنم رفت به يك ايميل خيلى قديمى كه مدت هاست به دست فراموشى سپرده شده. على القاعده حدس مى زنيد منى كه مدرك ليسانسم را گم كرده ام ، پس ورد ايميل هم يادم نيست! هر آنچه يادم بود را زدم و نشد! به ناچار رفتم سراغ سوال هاى امنيتى كه به يك ايميل ديگرم رمز عبور جديد بفرستد گوگل. جواب سوال ها هم ساده نبود. سه تا چهار تا سوال بود نويسنده و خواننده محبوبت كيست و بهترين دوستت را بگو. آخرى را بى هيچ ترديدى جواب دادم: ميترا!

....

امشب با عزيزى نشسته بودم به حرف. يكباره ميان حرفم اسمت آمد: ميترا! بغض كردم! دوست، كه خوب مى شناسدم پرسيد كه اتفاقى برايت افتاده؟ گفتم : نه ! بى معرفت است! و در دلم گفتم: بى معرفتم. بغضم را دادم پايين و گفتم: دلم برايت تنگ شده! مى دانستم كه نمى شنوى. 

...

آمده ام خانه. دستم از تو خالى است. پسرت را هنوز بغل نكرده ام. خاله اش نشده ام. برايش شعر نخوانده ام. برايش همبازى نزاييده ام و دارد بزرگ مى شود. فكر مى كنم ، چه مهم؟ من هميشه مى توانم روزى كه ديدمش، به او بگويم مادرت بهترين دوست من بوده و  حتما هست. و بگويم مادرت شرط را به من باخته و از من زودتر بچه دار شده. بگو شام بيايد كنار پارك سعادت آباد، رستوران ونك پارك. بگو قول بدهد ياد مينا و آذر نيافتيم 

كه ما هيچ وقت شرط نبسته بوديم كه كداممان زودتر غم فراقشان را مى كشيم. 

كتايون 

٢٥ آبان نود و سه

تهران

خنده ات را نه!

چند سال پيش، وقتى من هلند بودم ، زهرا انگليس، ابراهيم تهران، كاوه كانادا و همه پخش و پلا و گسيخته شده بوديم و دلخوشيمان اسكايپ بود، چند روزى رفته بودم سفر و زهرا نمى دانست. اسكايپ صدايم كرده بود، زنگ زده بود به شماره هلندم، توى فيس بوك پيغام داده بود و خلاصه آن قدر بى تابى كرده بود كه امر برش مسجل شده بود كه با او قهرم! رفته بود سرش را كرده بود در هارد ديسك و يك ويدئو پيدا كرده بود كه نشسته ام روى مبل خانه شان و دارم سه تار جديدم را امتحان مى كنم و اصفهان نه چندان خوبى مى زنم. ويدئو را گذاشته بود روى ديوار فيس بوكم و بالايش نوشته بود: تو رو خدا با من آشتى كن! از سفر كه برگشتم جداى از ويدئو ، كامنت ها اشكم را ريخت! كه مگر مى شود زهرا و كتايون قهر باشند و كتايون اشكمان در آمد آشتى كن و اين مسخره بازى چيست! من فقط برايش نوشتم ديوانه قهر نيستم! سفر بودم! بعد در دلم گفتم:مگر تو اصلا مى توانى مرا بيازارى كه كار به قهر بكشد!
حالا يك عزيز نازنينى فقط چند ساعتى لبخندش را از من دريغ كرده! و من از تمام پستوهاى ذهنم تمام خنده ها و قهقه ها و مهربانى هايش را كشيده ام بيرون و به خودم مى گويم: مگر من اصلا مى توانم آزارش بدهم! و اگر مى توانم ننگ بر من ! و نمى دانم كدام را بايد بگذارم روى ديوارش و بنويسم: اين را مى نويسم كه بعدش دو تايى با هم بزنيم زير خنده، بدون حضورت انگار نصف تنم را بريده اند! و به جاى خنده بزنم زير گريه...

كتايون
٢٢ مهر ٩٣
تهران

طعم نعنا و قهوه

وسائل توى سه تا انبارى ٦ سالى تلنبار شده بودند؛ انبارى خانه ى پدر، انبارى خانه ى رضوان و انبارى خاله زرى. از وقتى برگشتم ايران و بيشتر از دو هفته قبل از اسباب كشى شروع كردم به سرك كشيدن در انبارى ها كه ببينم چه بلايى بايد سر اين همه جعبه بياورم. عمدتا كتاب، برخى لباس هاى گمشده ى من،تن تن هاى برديا، مقدارى ظرف و ظروف  و لباس هايش كه خاله زرى رويشان يك پارچه ى بزرگ كشيده بود كه نبيندشان. از همان اول براى آنكه سختى جمع كردن وسائل را به درد ديدن وسايلش آغشته نكنم و ملغمه اى از سختى جسم و روح را براى خودم نسازم، به خاله زرى گفتم كه لباس ها و لوازم را ببرد بدهد به يك خيريه و بارش را از روى دوش خودم و خودش بردارد. خاله زرى كمى اصرار كرد كه شايد كفش ها به دردم بخورد و من الحاح كردم كه به "دردم" مى اندازد ولى به دردم نمى خورد! روز اسباب كشى همه آمده بودند كمك. جعبه ها را دانه دانه باز مى كرديم، يا مى گذاشتيم در كابينت، يا انبارى براى روز پر حوصله ترى يا براى خيريه ى عروس هايى كه دنبال جهيزيه اند. بازار شامى بود! توى يكى از جعبه ها قهوه، نعنا خشك و نمكدان هاى پر هم پيدا شد. آنها را نگه داشتيم كه خراب شدنى نبودند. با اين وجود من رفتم نعنا و قهوه خريديم و ريختم در ظروف شيشه اى و گذاشتم جلوى پنجره ى آشپزخانه كنار نبات و برنج و لپه و عدس. از تركيب رنگ هايشان كه بوى زندگى مى دهد خوشم مى آيد. شيشه ى قهوه ى قديمى و نعنا را هم گذاشته ام در كمد. گاهى درشان را باز مى كنم و بويشان مى كنم و فكر مى كنم  هيچ خيريه اى نيست كه بتوانم صداى خش خش خرد شدن نعنا را با دستهايش ، بوى مسحور كننده ى قهوه اش را در فضاى خانه و حضور مداوم اش در روح و تنم را، به او ببخشم. كه درد نبودنش، بخشيدنى نيست، چشيدنى است،كه حتى نبودنش هم، سرشار از زندگى است.

كتايون
بامداد هشتم شهريور نود و سه
تهران

خیریه

همان اوائل که رفته بودم فرنگستان، در یک بعد از ظهر زمستانی سرد و بارانی، یک آقایی خر ما را در ورودی اقامتگاه دانشجوییمان چسبید که مبلغ "یونیسف" هستم و شما با 5 یورو در ماه می توانید یک بچه در آفریقا را از گرسنگی نجات دهید، هر ماه برایتان عکس و بروشور می فرستیم- که من هنوز معتقدم آن 5 یورو می تواند فقط خرج همان بروشور ها باشد- و شما تبدیل می شوید به یک آدم خیر ! با وجودی که آن اوایل اوضاع حسابمان خیلی هم خوب نبود هر سه قبول کردیم و به گمان خودمان از آن به بعد دور سرمان یک هاله ی نور داریم. هر وقت عکس گرسنگان آفریقایی را می بینیم در دلمان به خودمان می بالیم و سرمان را می گیریم بالا. چند وقت بعد از آن، تلفن همراه من زنگ خورد و زنی پشت خط بود مجددا از یونیسف اما اینبار از بخش کودکانی که معلول به دنیا می آیند و در قبال یادآوری امر خیری که می کنم به وسیله ی بروشور ها و ایمیل های زیاد، از من تنها 3 یورو می خواست. من هم که نقطه ی ضعفم در جهان کودکانند و همین طوری هم اگر بچه ای را ببینم گریان حتما یواشکی اشکم را از گوشه ی چشمم پاک می کنم، قبول کردم و خیالم از بابت کودکان معلول جهان نیز راحت شد ! داستان همین جا خاتمه نیافت!

 یک روز داشتم قدم زنان در مرکز شهر کوچکمان می چرخیدم که یک نفر پرید جلویم و گفت که از خیریه ی نجات طبیعت است و آیا می خواهم 3 یورو به اصلاح" دونیت" کنم؟ من هم که در نوع خودم یک خیر بزرگ به حساب می آمدم پذیرفتم ولی گفتم که یکبار می خواهم این سه یورو را بدهم و قصدم پرداخت ماهانه اش نیست. خیلی ساده قانع شدم که اشکالی ندارد به راحتی می توانم از هر وقت که خواستم از طریق بانکم قائله را فیصله دهم ! به ماه دوم که رسیده بود و من در صدد قطع کردن این 3 یوروی آخر بودم ، یک ایمیل گرفتم از همان موسسه ی کذا که عکس یک پاندا ی نره خر بود که اشک از گوشه ی چشمش روان بود. من هم یک نگاه به پاندا یک دست به "موس" که دکمه ی عدم پرداخت را فشار دهم و دلم نیامد. حالا دو سالی می شود که من ماه به ماه با آن خرس قطبی در حال انقراضی که من با 3 یوروی خودم دارم نجاتش می دهم چشم تو چشم می شوم و همان قصه تکرار می شود ! داستان اینجا هم تمام نشد!

 چیزی نمانده به وقتی که داشتم به جلای وطن خاتمه می دادم و عزم رحیل کرده بودم، تلفن همراهم مجددا زنگ زد. آقای پشت خط خودش را کارمند " امنستی اینترنشنال" معرفی کرد و ...

سرتان را در نیاورم. من برگشته ام ایران و سعی می کنم همیشه در حسابم حداقل 15 یورویی باشد. یک دستم، دست یک بچه ی آفریقایی لاغر اندام را در دست دارد، با دست دیگرم دارم سعی می کنم کمک کنم که بچه ی معلول راه برود ! یک خرس قطبی از راه دور هر روز دعا به جانم می فرستد و هر روز صدها بچه در غزه می میرند! و هر روز صدها بچه در آفریقا مریضی های صعب العلاج می گیرند! هر روز چند سوراخ جدید به لایه ی اوزون اضافه می شود و هر روز هزاران سیاهی دیگر جهان را می گیرد!

و من با ناتوانی تمام،

 ماهی 15 یورو را خرج بروشورهایی می کنم

که ناتوانی حضور حقیرم در جهان را، سرپوش می گذارند !

کتایون

22 مرداد 93

تهران

دردنامه

دوست هميشگى من
سلام
اميدوارم كه حالت خوب باشد.  مى دانم حتما تو هم از من گله هايى دارى و شايد هم حتى دلت شكسته باشد . البته اگر دلت شكسته بود شايد گذاشته بودى رفته بودى و لابد فوقش يه كمى دلگيرى ، چون مدام پيشم مى آيى و سعى مى كنى تنهايم نگذارى. خوب تو هم به من حق بده . اين كه نشد رابطه. يك طرفه. به ولاى على قسم من يك بار هم نشده بيايم سراغت ! شده؟ پس نمى توانى حتى همان يك كمى هم دلگير باشى. مى دانم سعى كرده ام تو را از سرم بپرانم و مرهمى بگذارم بر دردم ولى تيشه به ريشه ات نزده ام كه. با اينكه هميشه مهمان ناخوانده اى و وقتى مى آيى همه براى من دلسوزى مى كنند. نه اينكه از دلسوزى آدم ها خوشم بيايد ولى توجه گاهى هم بد نيست. من البته آن موقع هم كه به خاطر تو دست نوازش بر سرم مى كشند دلم مى خواهد بروى. اصلا چرا نمى روى؟ اين كه نشد دليل! عقد ما را در آسمان ها بسته اند و من در خون تو هستم و ارث است و فلان و بهمان. اينها همه حرف است! مگر موهايم را قرمز نكردم؟ تو را هم مى گذارم كنار. الان كه اين نامه را مى نويسم كه روى چشمانم جا دارى و كارت ديگر از فتح شقيقه هم گذشته است ! حالا كه تو روى چشمانم نشسته اى و جم نمى خورى من چطورى مى توانم بنويسم " باز آى و بر چشمم نشين اى دلستان نازنين"؟ اصلا براى دل ستان نازنين جا هست آن بالا؟
خسته شدم! حضورت حتى نمى گذارد نامه ام را تمام كنم. بگذار بدون دعوا جدا شويم. حرف آخرم اين است:
دست از سرم بردار! اى "سردرد" سمج!

امضا
كتايون
٨ جولاى ٢٠١٤
روتردام

شريك زندگى

با گل فروش سلام گرمى كرد و معرفى كرد دخترم. گل فروش گفت كم پيدا شده ، جواب داد كه از راه سفر مى آيد گاهى و از كنارش رد نمى شود. گفت گل ها را تو انتخاب كن. بار قبل هم همين كار را كرده بود. مى دانست مى روم سراغ گل هاى زرد. گل هايى كه سال ها قبل برايش خريده بود. وقتى بابت مريضى كوچكى بسترى شده بوده در بيمارستان و آن وقت بوده كه ترسيده از دستش بدهد. گل زرد خريده و رفته بيمارستان و از او خواسته تا ابد شريك زندگى اش شود. بدون اينكه در چشمانش نگاه كنم گل ها را دادم دست گل فروش. نشستيم در ماشين سكوت را شكست . گفت باورت مى شود ؟ گفتم نه، هنوز نه. گفت من هم. باز هم به هم نگاه نكرديم. چپ و راست گفت و آدرس داد و اشاره كرد به كاجى كه سايه اش مى شناختش. گفت هميشه اينجا پارك مى كنم. خنك است. باز هم نگاهش نكردم ، گل ها را كه بر مى داشتم داشت با رفتگر چاق سلامتى مى كرد و حال دخترش را مى پرسيد. وقتى رسيديم من توانى برايم نمانده بود. بغضم تركيد. بدجور هم تركيد. نگاهم نكرد. گفت شراب غمش هفت ساله شده، اما هنوز تازه است.گلو را مى سوزاند.

به بهانه ى هفت سالگى جاودانگى مادرم
تقديم مى شود به پدرم